Airbus A 380

Serge RESTOG

Nou té ja di yon-dé mo anlè aviyon-tala, lè, dépi jen 1994 non'y sé té Airbus A 3XX. Aviyon-tala té fèt pou fè Boeing 747 la kontjirans. Jòdijou, A3XX la ka chanjé non é yo ka kriyé'y Airbus A 380. Sé an gro bidim aviyon ki près kon an mons. I ka fè swasann trèz mèt londjè, katrè ven mèt lajè zèl-li, vennkat mèt wotè épi i ni dé pon. I pé chayé 481, 555, 656, 840 moun silon modèl-la.

A 380-a ka pézé 540 tòn lè i paré pou dékolé.

A 380-a ni kat réyaktè Rolls-Royce Trent 900 oben Engine Alliance (General Electric/Pratt & Whitney) GP 7200 ki ni diamèt-yo menm grandè épi kò an Airbus A 320. A 380-a ka pézé 540 tòn lè i paré pou dékolé, é 277 tòn lè i avid. I ké pran 325 000 lit pétròl. Pli gran vitès-li sé, 943 tjilomèt alè ; sa ba'w mach 0,89. Vitès-li lè i ka navidjé sé 911 tjilomèt alè. I pé navidjé adan an sèl kou an distans ant 14 800 é 16 200 tjilomèt.

Sé moun Airbus la épi EADS (Société Européenne d'Aéronautique de Défense et Spatial) konté vann pabò 1440 aviyon avan lanné 2006. Nou té ja palé di tout sé sosiété-tala adan La Tribune des Antilles n° 22 - Avril-Mai 2000.

Men, pou aviyon-tala sèvi adan sé laérodròm-la , yo ké ni tjèk chanjman pou fè kontèl anlè sé pis-la épi andidan sé laérodròm-lan pou risivwè sé pasajé-a. Aviyon-an tèlman gro ki i ka fè bon enpé toubouyon van dèyè'y, lè i ké dékolé. Pou anlòt aviyon pé dékolé, apré'y, i andwa atann senk minit.

Adan péyi-nou, Matinik, pou A 380-a pé rivé san piès problèm chanjman ki ké ni pou fè kon tout chanjman ki ni pou fè adan sé lézòt péyi-a. Sé, an yonn, laji bòdaj pis la. An dé, modifié tinèl-la ki ka sèvi pou rantré sòti adan aviyon-an. An twa, ranjé andidan laérodròm-lan pou risivwè sé pasajé-a. I pé ké djè ni chanjman pou londjè pis-la. A 380-a ké pétèt rivé Matinik adan sis lanné, lanné 2011. Sa pa vlé di ki i pé pa rivé isi-a, menm avan sa.

I ni gro mòso adan kò aviyon-an ki ka sòti

dépi linò Léròp.

Chak mòso A 380-a ka sòti adan an péyi diféran, kontèl Lèspay, Lalmay, Langlitè, Lafrans. Sé mòso aviyon-an ka monté yon adan lòt, Bordeaux. Sa ka fèt avan yo pran larout alé Toulouse, pou dènié montaj-la. Sé tout an bat manman pou fè sé piès A 380-a déplasé èk rivé jik Toulouse. I ni gro mòso adan kò aviyon-an ki ka sòti dépi linò Léròp, lavil Hambourg. Sé piès-tala ka navidjé pa lanmè, rivé Bordeaux. Sòti Bordeaux rivé Toulouse sé piès-la tro gro pou yo déplasé anlè an larout nòrmal. Sé la, gouvèlman-an ka mandé fè an lwa ki ké pèrmèt fè an larout èspésial pou chayé sé gro piès la dépi Bordeaux rivé Toulouse. I ni kolèktivité ki pa djè dakò pou you fè sé kalté larout-tala anlè tè-yo, kontèl Konsèy Jénéral Lot-et-Garonne.

Boeing ka wè konmès chayé moun lan anlòt

manniè.

Létjip A 380 a chwézi fè an gro aviyon kon tala, pas i konprann ki pabò lanné 2020, sèz vil ki adan réjion Asie-Pacifique ké ni aprochan 20 milion moun ki ka viv la. Pou chayé sé moun-tala i fòk ni aviyon ki ka pran anchay plis moun ki sé lézòt aviyon-an épi i fòk sé aviyon-tala kapab travèsé gran distans.

Anfas A 380-a, i ni Boieng ki ka fè'y kontjirans épi Boeing 747-400. I ka chayé 412 moun sèlman épi i ni Boieng 7E7 la ki ké pé chayé ant 200, 300 moun dapré modèl-la.

Boeing ka wè konmès chayé moun lan anlòt manniè. Pou'y i ka kwè ki moun ké déplasé anpil sòti adan an vil pou alé adan anlòt vil. I pa ka wè gran déplasman alé vini ant sé gran gran vil la. Adan Boeing 7E7 la, moun ké pli alèz kòyo. I ka volé pli vit. I ké fè yen ki vol dirèk anlè sé vil-la.

Adan konba-tala, jòdijou, pèsonn pé pa di kilès ki ké ni rézon.

sergerestog@hotmail.com